Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Columns
08/01/2024
Leestijd 2-3 minuten
Geschreven door Naomi Smits

Nieuw jaar

‘Gelukkig nieuwjaar, juf!’ ‘Jij ook!’ ‘Hoe was je kerstvakantie?’ ‘Leuk! En die van jou?’ ‘Heb je nog goede voornemens?’ Het is maandagochtend, de eerste schooldag in 2024. Mijn achtstegroepers druppelen binnen en we wensen elkaar alle goeds voor dit nieuwe jaar.

Save the children

Lekker, een nieuw jaar. Nieuwe rondes, nieuwe kansen, 365+1 kakelverse dagen liggen voor ons in het verschiet. De feestelijkheden zijn voorbij, december sloten we knallend af, maar als ik terugdenk aan de laatste weken van het afgelopen jaar, schiet 5 december mij acuut te binnen. Op de dag dat de goedheiligman ons verraste met allerlei surprises en presentjes, ontvingen we ook een cadeau waar menig leerkracht even van moest slikken. Juist ja, de resultaten van het laatste PISA-rapport.

Rolde ik het ene moment over de vloer van het lachen bij het lezen van de sinterklaasgedichten van groep 8; het andere moment kon ik wel janken van verdriet. Van woede, van onbegrip. Een derde van de Nederlandse vijftienjarigen loopt namelijk het risico als laaggeletterde het onderwijs te verlaten. Het is nog slechter gesteld met de leesvaardigheid dan voorheen. Wauw.

Weet je, er is sindsdien genoeg over dit pijnlijke onderwerp de ether ingeslingerd. Er waren heel veel (on)gezouten meningen, er zijn kant-en-klare oplossingen en concrete Deltaplannen aangedragen. Er is gesproken over leesopvoeding, mobieltjesverbod, verarmde lesmethodes en het kinderboekenaanbod. Maar er is ook gesproken over de rol van de volwassenen: de politiek (neem dat lerarentekort nou eens serieus), de ouders (lees met je kind) én de leerkrachten (rolmodellen versus gebrek aan kwaliteit en verantwoordelijkheidsgevoel).

Save the children

Ondertussen zijn we ruim een maand verder. Er zijn weer nieuwe zaken waarover we ons kunnen opwinden en we zijn weer lekker met onszelf bezig. De goede voornemens vliegen je om de oren: minder drinken, meer sporten, meer ‘nee’ zeggen. Iedereen kan ze bedenken, maar volhouden is een ander verhaal. Want over pak ’m beet drie weken heeft het gros al die grootse en ‘wilde’ plannen de prullenbak ingekieperd en weer een volledig andere focus. De hysterie rondom de erbarmelijke staat van ons leesonderwijs verliest met de dag daarom haar nieuwswaarde en er is straks amper nog een haan die ernaar kraait. Zucht.

‘Heb jij eigenlijk goede voornemens, juf?’ Ik ben zo in gedachten verzonken dat ik niet in de gaten heb dat Pippa bij me is komen staan. ‘Nou, daar doe ik niet aan hoor, maar als ik dan toch iets moet noemen, wil ik dit jaar nog veel meer kinderen aan het lezen te krijgen!’
En dat voornemen zouden meer mensen moeten hebben: van kinderen lezers maken. Dat ze met plezier en begrip de meest prachtige kinderboeken lezen, hun woordenschat en kennis uitbreiden en daardoor nog meer willen lezen. Laten we er massaal voor gaan zorgen dat we nooit meer onderaan de internationale ranglijsten komen te bungelen.
Ja, dat zou een goed, nee, een uitstekend voornemen zijn. Eentje die we niet de prullenbak inkieperen. Goed nieuw leesjaar allemaal!

Naomi Smits