Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Oriëntatie op mens en wereld
17/03/2020
Leestijd 3-5 minuten

Coronatijd: neem tijd, geef tijd

We leven in vreemde weken, alsof we een wereldoorlog voeren tegen een onzichtbare vijand. De zorgsector moet overeind blijven, onderwijs hebben we zo lang mogelijk overeind gehouden. Maar nu het onderwijs ook stilligt, zijn we koortsachtig op zoek naar oplossingen voor thuisonderwijs.

Save the children

Aanbieders van lesmateriaal zaten niet stil, zelfs afgelopen zondag vloog het aanbod voorbij van zelfstandigen en gerenommeerde onderwijsbedrijven. Daarnaast zien we bevlogen leerkrachten en directeuren die alles op alles zetten om kinderen de komende weken van (enig) onderwijs te voorzien, dat zijn nog eens helden! We willen je graag enkele tips meegeven om deze weken door te komen. Al voelen we enige schroom, want ook wij hebben geen ervaring met deze bijzondere situatie, met kinderen die thuiszitten en kinderen die opvang krijgen, omdat hun ouders zogenaamde cruciale beroepen hebben.

Nu het onderwijs ook stilligt, zijn we koortsachtig op zoek naar oplossingen voor thuisonderwijs

Onzekerheid
Ook al vinden veel kinderen deze nieuwe situatie eerst nog wel leuk, voor ons als volwassenen gaat deze periode ook gepaard met onzekerheid en soms zelfs angst. Word ik ziek of zijn mijn kinderen besmet? Hoe moet het met onze eigen ouders, met mijn werk en inkomsten? Het is ook gewoon een periode van rouw die vaak gepaard gaat met een soort ontkenning (‘We maken onszelf allemaal gek.’), boosheid (‘Onze overheid heeft veel te laat gehandeld!’) en soms ook gewoon verdriet. Onze kinderen krijgen deze gevoelens mee en dat kan ook (ongemerkt) onrust bij hen veroorzaken. Bovendien vinden veel kinderen school juist leuk, want gewoon vakantie en lekker op stap, overal spelen en logeren is er nu niet bij. Laten we vooral ook ruimte nemen en geven aan deze gevoelens. Het kan natuurlijk geen kwaad dat kinderen leerstof krijgen aangeboden, maar laten we hen ook de rust geven om alle indrukken te verwerken in deze ongewone situatie. Bijvoorbeeld door spel, tekenen of een verhaal schrijven, of door een heerlijke Netflix-film te kijken om even je gedachten te verzetten.

Een dagritme helpt om te focussen op het leren en geeft rust

Structuur
We kunnen kinderen helpen door structuur te bieden. Het gaat dan niet om structuur die hen vastzet en ruimte ontneemt. Structuur zit in een dagritme, maar ook in het doseren van werk(load) en het creëren van rust en plezier.
Een dagritme helpt om te focussen op het leren en geeft rust. Een ritme zorgt dat je niet steeds over opnieuw over routines hoeft na te denken. Het zorgt dat je je werkgeheugen kunt richten op de kwaliteit van je activiteiten. Een dagritme helpt ook om te weten wanneer je leert en wanneer ruimte en aandacht voor beweging, creativiteit, rust of plezier is. Belangrijke ankers in de dagplanning vormen de pauzes en maaltijden.
Structuur heeft ook te maken met het indelen van de omgeving. Thuis leren is anders dan op school, waar het klaslokaal is ingericht op leren. Zelfs in een klas met 30 leerlingen is ruimte voor concentratie en stilte. Thuis is dat vaak anders en vraagt deze omgeving nu op een andere manier te gebruiken. Creëer samen met je kind een eigen werkplek of leerplek. Vraag je kind wat hij of zij prettig vindt.
Het bieden van te veel activiteiten is killing en een karikatuur van structuur. Sommige leerkrachten (of ouders) geven via digitale kanalen een overload aan werkzaamheden. Soms zelfs met een activiteit per kwartier. Dat is niet haalbaar en zorgt voor stress. Leerkrachten werken vaak hard aan onderwijsopbrengsten, maar een dagprogramma zoals op school is niet haalbaar. De dynamiek en context zijn anders en bieden tevens andere kansen. Kansen om de hele dag te leren op een gevarieerde manier. Niet de hele dag achter de computer, de hele dag in de boeken: varieer.

Creëer samen met je kind een eigen werkplek of leerplek. Vraag je kind wat hij of zij prettig vindt

Thuisonderwijs
Thuisonderwijs is geen schoolonderwijs. Ouders hoeven thuis niet per se les te geven zoals een leerkracht dat doet op school. Ouders: denk met je kind mee. Benut de context die je hebt: speel spelletjes, vraag je kind hoe het gaat met de opdrachten die in het programma staan, laat ze vertellen over wat ze hebben geleerd en willen leren. Kijk na of in plaats van de biologie- of aardrijkskundeles eens een interessante documentaire op de televisie. Of daag je kind uit om zich voor te bereiden op de kangoeroewedstrijd (rekenen).
Vanuit scholen wordt druk gewerkt aan het formuleren van opdrachten. Tegelijkertijd ontstaat de vraag: ‘Hoe weten we nu of de kinderen wel echt hun werk doen?’ Als deze zorg uitloopt op controle slaat de sfeer en drive om thuis leren voor leerlingen en ouders snel om. Inspireer in plaats van controleer. Vraag leerlingen waar ze trots op zijn. Laat kinderen voorbeelden van opgaven die makkelijk, moeilijk of interessant vonden delen met klasgenoten (via Parro, WhatsApp, enzovoort).

De getrainde leerkracht pikt al gauw signalen op en merkt of een kind verder kan met opdrachten en kan altijd contact met ouders en het kind zoeken om te verkennen wat nodig is.

Neem de tijd en geef tijd
Laten we vooral met veel wijsheid reageren op deze vreemde situatie. Neem tijd voor rouw, ontspanning en geef tijd voor leuke dingen, het maken van opdrachten en belevenissen die het schoolse leren raken. En gun onze kinderen de rust om alle prikkels te verwerken op hun manier.