Inloggen
Abonneren
Contact
Praktijk: 17 Werelddoelen
De school is een plek waar leerlingen op een veilige manier hun burgerschapsvaardigheden met elkaar kunnen oefenen. Belangrijk hierbij is dat leerlingen actief worden betrokken.
Om burgerschapsvaardigheden te oefenen, is het belangrijk dat kinderen meedenken, meebeslissen en zelf tot actie komen. De 17 Werelddoelen, ondertekend door de Verenigde Naties, kunnen een uitgangspunt zijn om hiermee aan de slag te gaan.
Worstelen met burgerschap
Op 9 maart 2022 is het rapport Peil.Burgerschap einde basisonderwijs 2019-2020 verschenen. De peiling laat onder andere zien dat het burgerschapsonderwijs nog verder ontwikkeld moet worden en geeft zicht op zowel het onderwijs als de leerlingcompetenties op het gebied van burgerschap. Belangrijkste conclusie: scholen vinden burgerschapsvorming belangrijk, maar zoeken naar hoe ze een structureel aanbod vormgeven en grip krijgen op opbrengsten.
We merken dat leerkrachten het belangrijk vinden om leerlingen voor te bereiden op de samenleving, maar hoe ze dat kunnen doen, is niet altijd duidelijk. Ze willen leerlingen actief betrekken bij de wereld, bij maatschappelijke thema’s. Veel scholen zoeken in de praktijk naar een aanbod waarin leerlingen actief kunnen meedenken over de wereld om hen heen.
De leerlingen onderzoeken de afvalstroom op hun school. De prullenbakken worden omgegooid. Wordt het afval gescheiden? Hebben de leerlingen een advies voor verbetering?
17 Werelddoelen
In 2015 hebben 193 lidstaten van de Verenigde Naties, waaronder Nederland, zeventien werelddoelen ondertekend. Deze werelddoelen, ook wel SDGs (Sustainable Development Goals) genoemd, hebben als doel een einde te maken aan extreme armoede, ongelijkheid, onrecht en klimaatverandering.
Het lesmateriaal Goals2030 gaat over deze zeventien werelddoelen. De beoogde opbrengsten van de opdrachten dragen bij aan het ontwikkelen van sociale en maatschappelijke competenties die passen bij een democratische samenleving. Goals2030 daagt leerlingen op een creatieve en uitdagende manier uit, om kennis te krijgen van de werelddoelen. Ze leren een mening te vormen, zich uit te spreken en ze krijgen ook echt een stem om de wereld een beetje mooier te maken. Kinderen hebben vaak mooie en creatieve ideeën. Zij zijn de generatie van de toekomst. Als leerkracht kun je hiermee samen met je leerlingen als het ware een maatschappelijke wereldreis maken naar 2030.
Het onderwijsmateriaal bestaat uit zeventig (opdracht)kaarten en een website. Hier staan per opdracht: lesdoelen, filmpjes, informatie en evaluatieformulieren. De opdrachten zijn actueel, uitdagend, vakoverstijgend en kunnen klassikaal, in groepjes of zelfstandig worden ingezet.
Voorbeelden van opdrachten zijn: het watergebruik onderzoeken van de toiletten op school; in gesprek gaan over kinderrechten; rappen over discriminatie en een duurzaam vervoermiddel ontwerpen voor mensen én honden.
De lessen zijn ontworpen voor leerlingen uit de groepen 7 en 8. Op pagina 26 en 27 van deze Praktijkbijdrage vind je twee opdrachten waar je direct mee in de klas aan de slag kunt gaan.
Lesmateriaal
Het materiaal van Goals2030 bestaat uit opdrachtenkaarten. Per werelddoel zijn er vier (opdracht)kaarten:
1. Start: geeft informatie over het werelddoel en beschrijving van de drie opdrachten: Doener, Onderzoeker en Wereldverbeteraar.
2. Doener: is een opdracht waarin leerlingen iets doen (creëren).
3. Onderzoeker: is een opdracht waarin leerlingen iets onderzoeken of een bestaand onderzoek onder de loep nemen.
4. Wereldverbeteraar: is een opdracht waarin leerlingen iets voor anderen doen of zich verdiepen in een persoon die de wereld verbetert of heeft verbeterd.
De actuele filmpjes en informatie op de website geven een verdieping aan de opdrachten van de werelddoelen. Per werelddoel kun je evaluatieformulieren printen om het proces en resultaat van elke leerling te evalueren en te beoordelen. Ook is er een tabblad met (achtergrond)informatie voor de leerkracht.
Aan de slag
Deze praktijkopdracht gaat over werelddoel 12: verantwoorde consumptie en productie. En bevat twee van de vier kaarten: de Doener en de Onderzoeker (zie ook het kader ‘Opdrachten’). Volg onderstaande stappen.
Opdrachten
Opdracht Doener: HOE GROOT IS JOUW VOETAFDRUK? De leerlingen maken een presentatie over Earth Overshoot Day. Dit is de dag waarop we evenveel natuurlijke grondstoffen hebben gebruikt als de aarde in een jaar kan maken. Leerlingen leren welke factoren een groot aandeel hebben in de grootte van de ecologische voetafdruk.
Opdracht Onderzoeker: VOLLE PRULLEN-BAHHHHH-KKEN. De leerlingen onderzoeken de afvalstroom op hun school. De prullenbakken worden omgegooid. Wordt het afval gescheiden? Hebben de leerlingen een advies voor verbetering?
1. Voorbereiding
• Print de opdrachtkaarten (zie de kopieerbladen) van de Doener en de Onderzoeker van werelddoel 12.
• Lees de opdrachten.
• Kijk de twee inleidende filmpjes op: www.bissbiss-educatie.nl/werelddoel12.
• Bedenk of leerlingen individueel, in tweetallen of in groepjes gaan werken.
• Print per leerling een evaluatieformulier uit (deze vind je onder het kopje ‘Evaluatie’ onderaan de pagina op: www.bissbiss-educatie.nl/werelddoel12).
• Bedenk op welke manier de leerlingen het proces en het product aan elkaar presenteren (muurkrant, blog, vlog, moodboard, digitale presentatie, et cetera).
2. Uitvoering
• Introduceer de werelddoelen (laat de twee inleidende filmpjes hierbij zien).
• Laat de leerlingen de beide opdrachten lezen.
• Laat leerlingen kiezen aan welke opdracht ze willen werken: de Doener of de Onderzoeker.
• Laat leerlingen aan de opdrachten werken.
• Laat leerlingen de opdrachten presenteren.
3. Evaluatie
Evalueer met de leerlingen het proces en het product met behulp van het evaluatieformulier.
Kopieerbladen downloaden
Download hier de kopieerbladen.
