Inloggen
Abonneren
Contact
De rekenkracht van spelletjes
In de rubriek 'Klaar voor de klas' ontvang je ideeën voor verrassende activiteiten.
Met het spelen van gezelschapsspelletjes in de klas combineer je plezier met het versterken van rekendoelen. Tegelijk werk je aan belangrijke executieve functies en vaardigheden zoals samenwerken, concentreren en plannen. Zo wint iedereen!
Gezelschapsspellen prikkelen de cognitieve, sociale, emotionele en motorische ontwikkeling van leerlingen. Ze sluiten aan bij 21-eeuwse vaardigheden als samenwerken, concentreren en probleemoplossend denken (Karels, 2023). Tegelijkertijd versterken ze executieve functies zoals werkgeheugen, inhibitie, taakinitiatie en emotieregulatie. Juist bij rekenen spelen die functies een hoofdrol. Leerlingen moeten informatie vasthouden, strategieën kiezen, stappen plannen en flexibel schakelen als een oplossing niet direct lukt. Met gezelschapsspellen werk je aan rekenvaardigheden én denkvaardigheden, terwijl leren speels en betekenisvol blijft.
Zet gezelschapsspellen doelgericht in
Bij vrijwel elk rekendoel is een passend spel te vinden. Sommige spellen helpen bij het verkennen van nieuwe rekeninhoud, andere zijn ideaal voor automatiseren of voor het toepassen van strategieën. Door bewust te kiezen en kleine variaties toe te voegen, maak je van elk spel een leermoment.
Spellen in de klas
Veel spellen zijn zonder voorbereiding bruikbaar. Bijvoorbeeld spellen waarin getallen, ruimte, geld of hoeveelheden een rol spelen. Klassiekers als ganzenbord, memorie of kwartet kun je eenvoudig aanpassen: de spelregels blijven hetzelfde, maar de kaartjes of vakjes vul je met rekensommen of begrippen. Zo wordt ieder spel een kans om te oefenen, zonder dat het voelt als extra werk.
Maak jullie eigen ganzenbord
Een eigen ganzenbord maken, is een laagdrempelige manier om rekendoelen te herhalen of executieve functies te versterken.
Zo pak je het aan:
Bepaal het doel: herhalen van rekendoelen, oefenen van executieve functies of samenwerken.
Maak losse kaartjes met opdrachten: denk aan drie keer vier, twee bedragen optellen, de helft van een getal of door leerlingen zelf bedachte opdrachten.
Gebruik het kopieerblad en leg de kaartjes op het bord.
Zorg voor pionnen en dobbelstenen: leen ze van andere spellen of laat ze maken door
leerlingen.
Spelregels: Gooi om de beurt, zet het aantal gegooide stappen en pak een kaartje van de stapel. Reken de som op het kaartje uit of voer de opdrachten uit. Als het goed is, mag je blijven staan. Wie als eerste de finish haalt, wint.
Mogelijke doelen:
- Tafels oefenen
- Geldbedragen optellen
- Splitsen
- Klokkijken, zowel analoog als digitaal
- Meetkundige schattingen
- Breuken en procenten
SET: logisch denken en verbanden leggen
Het spel SET vraagt om inzicht, strategie en nauwkeurig kijken. Spelers zoeken setjes van drie kaarten die op kleur, aantal of vorm bij elkaar passen (Noteboom, 2013). Het spel is ideaal voor leerlingen die baat hebben bij visuele onder-
steuning of bij het aanleren van systematisch denken. Bij dit spel leer je onder andere:
- Classificeren, ordenen en vergelijken
- Patroonherkenning en logisch redeneren
- Strategisch en ruimtelijk inzicht
- Visueel waarnemen en combineren
De vaardigheden die leerlingen met dit spel oefenen, sluiten aan bij meetkunde, logisch redeneren en probleemoplossend denken.
SET: logisch denken en verbanden leggen
Halli Galli: snel rekenen, scherp reageren
In Halli Galli leggen spelers om de beurt een kaart met vruchten op tafel. Zodra er precies vijf gelijke vruchten liggen, sla je op de bel. Het spel lijkt eenvoudig, maar ondertussen trainen leerlingen meerdere vaardigheden:
- Snel rekenen tot 5 of 10: hoeveelheden direct herkennen en samenstellen.
- Automatiseren van sommen, zoals 3+2=5.
Of keersommen als 3×5=15. - Aantalherkenning (subiteren).
- Concentratie en impulsbeheersing (inhibitie): reageren op het juiste moment.
Variatietips
- Laat leerlingen bellen bij groepjes van tien, tafels of breuken.
- Maak het spel eenvoudiger voor jongere leerlingen door minder kaarten te gebruiken.
- Vergroot de uitdaging: bellen mag alleen bij een juiste keersom.
- Laat bellen bij een eerlijke verdeling: bijvoorbeeld twee bessen tegenover twee bessen.
