Inloggen
Abonneren
Contact
Leestips mediawijsheid
Kinderen groeien op met een scherm binnen handbereik. Maar dat betekent niet dat ze automatisch weten hoe het internet werkt, wat waar is en hoe je online veilig blijft. In Laat ze lezen vind je deze keer tips en inspirerende boeken waarmee je digitale geletterdheid bespreekbaar maakt in de klas: van nepnieuws en groepsdruk op social media tot algoritmes, robots en een dagje zonder wifi.
© Shutterstock
1. Een dag zonder internet
Laat kinderen stilstaan bij hoe vaak ze internet gebruiken: appen, filmpjes kijken, huiswerkvragen opzoeken, muziek luisteren. Stel de vraag: wat zou jij het meeste missen als het internet een dag uitviel? Laat leerlingen in tweetallen een ‘offline dag’ bedenken en presenteren.
2. Achter de schermen
Hoe werkt het internet eigenlijk? Bespreek met kinderen dat het internet bestaat uit een wereldwijd netwerk van computers, servers en kabels waarmee informatie wordt verstuurd. Stel vragen als: wat gebeurt er eigenlijk als je op een filmpje klikt? Laat kinderen een simpel schema tekenen van de weg ‘van klik tot filmpje’.
3. Is het wel waar?
Oefen met kinderen hoe je een bericht checkt op nepnieuws. Wie heeft dit geschreven? Kun je de bron terugvinden? Klopt de datum? Laat leerlingen in groepjes een bericht ‘factchecken’ en hun uitkomsten presenteren.
4. Laat je zien
Praat met kinderen over de druk van social media: waarom voelt een filmpje maken soms spannend of onzeker? Wat zou jij wel en niet online zetten en waarom? Bespreek ook: hoe weet je of iemand achter een account is wie hij zegt te zijn.
5. Kun je een computer vertrouwen?
Laat kinderen nadenken over het verschil tussen mensen en machines: wat kan een computer heel goed en wat juist helemaal niet? Bespreek waarom het belangrijk is om kritisch te blijven, ook als een antwoord van een computer overtuigend klinkt.
6. Leren denken als een computer
Computational thinking begint klein: met het opdelen van een instructie in kleine, logische stapjes. Laat kinderen elkaar met korte commando’s door de klas ‘sturen’ en ontdek zo hoe belangrijk duidelijke, foutloze instructies zijn; precies zoals een computer ze nodig heeft.
Mediatips
Hoe ik per ongeluk het internet verwoestte – Adam Beales (9+)
Een komisch verhaal waarin het internet in één klap verdwijnt en een gezin noodgedwongen een dag zonder wifi, telefoons en filmpjes moet doorkomen. Een luchtige, herkenbare opstap naar het gesprek over hoe afhankelijk we zijn van internet en wat er gebeurt als het er ineens niet meer is.
Voor knappe koppen: Computer en internet – Larissa Suzuki (8+)
Informatief non-fictieboek dat op kindvriendelijke wijze uitlegt hoe het internet is ontstaan, hoe een computer werkt en hoe je er veilig mee omgaat. Inclusief tips over zaken als ouderlijk toezicht.
Serie Digiwijs 1 en 2 (vanaf groep 5)
Boekenserie waarin kinderboekenschrijvers en experts samen digitale geletterdheid behandelen: van patroonherkenning en gameverslaving tot nepnieuws, hacken, social media en AI. Met uitlegkaders en een woordenlijst.
De TikTok Dans – Annet Jacobs (10+)
Luchtig, herkenbaar verhaal vol dansuitdagingen, filmpjes en de spanning rond wel of niet mogen meedoen op social media. Perfect aanknopingspunt om te praten over groepsdruk, imago en de vraag: wat laat je wel en niet aan de wereld zien?
Siemon naar rechts – Nicole van Brummelen (voorlezen in groep 4)
Speels prentenboek waarin de lezer zeemeeuw Siemon moet helpen door naar links of naar rechts te bladeren. Een toegankelijke introductie op de stap-voor-stap denkwijze van ‘computational thinking’.
Hart van Staal – Simon van der Geest (11+)
Spannend toekomstverhaal waarin kinderen ontdekken dat hun ouders zijn vervangen door robots. Mooie aanleiding om te praten over wat mensen wel en machines juist niet kunnen.
Gamehelden tegen de robots – Marcel van Driel (7+)
Actievol avontuur waarin gamewereld en werkelijkheid door elkaar lopen en de helden het opnemen tegen een robotleger. Een toegankelijke ingang om te praten over digitale werelden en het onderscheid tussen fictie en realiteit.
