Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Sociaal-emotionele ontwikkeling
08/09/2026
Leestijd 3-4 minuten
Geschreven door Merel de Vink

Bouwen aan een veilige klas

Een veilig klasklimaat begint bij herkenning en gesprek. In Laat ze lezen vind je deze keer tips en inspirerende boeken die kinderen helpen om hun gevoelens te benoemen, grenzen te verkennen en verbinding te maken. Zo kun je direct aan de slag in de klas.

Save the children

FOTO VINCENT VAN DEN HOOGEN

1 Meedoen begint met gezien worden
Bespreek met kinderen wat ‘je thuis voelen’ voor hen betekent. Stel vragen als: wanneer voel jij je echt welkom in een groep? Wat doe je als je ziet dat iemand zich buitengesloten voelt? Laat kinderen dit ook tekenen of opschrijven, zodat ook stillere leerlingen hun gedachten kunnen delen.

2 Opkomen voor een ander
Koppel een klassengesprek aan de vraag: wat betekent het om wel of niet mee te mogen doen? Laat kinderen nadenken over een moment waarop zij iemand hebben geholpen of waarop zij zelf hulp kregen. Wat had je nodig? Wat deed dat met je?

3 Omgaan met pesten en eigenwaarde
Bespreek met kinderen wat het betekent om je anders te voelen dan de rest. Wat maakt jou sterk, ook als je dat zelf niet altijd ziet? Laat de kinderen hun eigen superheld bedenken: welke eigenschap is jouw superkracht en hoe gebruik je die in de klas?

4 Durf jezelf te zijn
Gebruik een schrijfopdracht om
kinderen bewust te maken van hun eigenheid: schrijf drie dingen op die jou uniek maken. Bespreek daarna klassikaal: is het makkelijk of moeilijk om jezelf te zijn in een groep? Waarom?

5 Omgaan met groepsdruk
Stop bewust op spannende momenten in een verhaal en stel vragen: wat had de hoofdpersoon anders kunnen doen? Wie had kunnen ingrijpen? Wat zou jij doen in deze situatie? Dit soort gesprekken helpen kinderen om vooraf na te denken over hun eigen keuzes.

6 Ruimte voor moeilijke gevoelens
In een veilige klas is ook ruimte voor stilte en verwarring. Praat met kinderen over wat zij doen als ze zich verdrietig voelen: wie of wat helpt jou dan? Dit hoeft niet altijd gekoppeld te zijn aan een moeilijke situatie. Preventief hierover praten verlaagt de drempel.

Boekentips

Mag ik meedoen? – John Kelly (geschikt om voor te lezen in groep 4)
Eend wil graag bij een club, maar voelt zich
nergens echt thuis. Hij besluit daarom zijn eigen club op te richten! Een humoristisch boek over erbij horen en je plek vinden.

Mijn team – Julie Vangeel (geschikt om voor te lezen in groep 4)
Lio komt in een nieuwe klas en wil graag
meedoen met voetbal. Maar met welk team? Een toegankelijk boek over meedoen, vriendschap en je plek vinden in een groep.

Handboek voor Superhelden – Elias Våhlund 7+
Lisa moet erg wennen op haar nieuwe school en wordt gepest vanwege haar flaporen. Als ze op een dag de bibliotheek in vlucht, vindt ze een boek dat haar leven verandert en zo begint haar transformatie tot superheld.

Het regent ganzen – Annemarie Jongbloed 10+
Lian heeft geen zin in het schoolkamp. Mama en de meester nemen haar zorgen niet serieus. Op kamp gaat het precies zoals ze vreesde, maar ze ontdekt ook dat ze veel dapperder is dan ze dacht. En dat levert haar échte vrienden op.

500 appjes die je niet wil lezen – Maren Stoffels 9+
Over groepsdruk en online pesten. De situaties zijn herkenbaar voor leerlingen uit groep 7 en 8. Een boek dat direct aanspreekt en gesprekken op gang brengt over digitale veiligheid en verantwoordelijkheid.

Briefjes voor Pelle – Marlies Slegers 9+
Verdriet mag er zijn en je hoeft er niet altijd woorden voor te hebben. Een stil en gevoelig boek, geschikt om te lezen als een groep of kind in jouw klas een moeilijke periode doormaakt.