Inloggen
Abonneren
Contact
Toetsweekplanner: klaar voor de brugklas
Aangeboden door Scholiersupport.
De overgang van groep acht naar de brugklas is voor veel leerlingen groter dan we soms denken. Niet zozeer vanwege de leerstof, maar vanwege alles wat er ineens bij komt kijken: meerdere docenten, huiswerk voor verschillende vakken en voor het eerst een toetsweek. Waar sommige leerlingen daar moeiteloos hun weg in vinden, raken anderen al snel het overzicht kwijt. Juist hier ligt een belangrijke voorbereidende rol voor het basisonderwijs. Steeds vaker klinkt vanuit het voortgezet onderwijs dezelfde boodschap: leerlingen mogen best meer ervaring hebben met plannen en zelfstandig leren.
Een toetsweekplanner: de sleutel tot een soepele overgang naar het voortgezet onderwijs
De grootste uitdaging is zelden de leerstof
Veel groep 8-leerlingen kunnen de inhoud van de brugklas prima aan. Waar het misgaat, is bij vaardigheden zoals plannen, prioriteiten stellen en het inschatten van tijd. In het basisonderwijs is de schooldag sterk gestructureerd en worden toetsen vaak los van elkaar afgenomen. In de brugklas verandert dat abrupt: meerdere toetsen in één week, verspreid over verschillende vakken, met een grotere mate van eigen verantwoordelijkheid. Voor leerlingen die vanuit huis niet leren plannen of structureren, kan dit leiden tot stress en teleurstellende resultaten, terwijl hun cognitieve niveau dat niet verklaart. Door hier in groep 8 al aandacht aan te besteden, voorkom je dat leerlingen pas in het voortgezet onderwijs ‘leren door schade en schande’.
Een toetsweek nabootsen in groep 8
Een laagdrempelige manier om leerlingen voor te bereiden, is het introduceren van het concept ‘toetsweek’. Dat hoeft niet te betekenen dat je extra toetsen afneemt, maar wel dat je leerlingen laat ervaren hoe het is om meerdere leeractiviteiten over meerdere dagen te plannen. Een hulpmiddel dat hierbij goed aansluit, is de toetsweekplanner PDF van Scholiersupport. Deze planner is oorspronkelijk ontwikkeld voor brugklassers, maar juist daardoor heel geschikt om in groep 8 te gebruiken als oefenmateriaal. De planner maakt tijd zichtbaar en helpt leerlingen om leertaken op te delen in behapbare stukken. Voor veel leerlingen is dit de eerste keer dat ze letterlijk zien: wanneer heb ik tijd en wanneer niet?
De toetsweekplanner is oorspronkelijk ontwikkeld voor brugklassers, maar juist daardoor heel geschikt om in groep 8 te gebruiken als oefenmateriaal.
Van invullen naar inzicht
De kracht van werken met een toetsweekplanner, zit niet alleen in het invullen ervan maar vooral in het gesprek dat erbij hoort. Door klassikaal een voorbeeldplanning te maken, leren leerlingen nadenken over vragen als: hoeveel tijd kost leren eigenlijk en hoe realistisch is je eigen planning? In groep 8 kan dit bijvoorbeeld gekoppeld worden aan een projectweek, een periode met meerdere toetsen of de voorbereiding op de doorstroomtoets. Door leerlingen eerst samen te laten plannen en daarna kort te laten reflecteren, ontstaat inzicht zonder dat het zwaar of schools aanvoelt. Het doel is niet dat elke planning perfect is, maar dat leerlingen ontdekken wat wel en niet werkt.
Kansengelijkheid begint bij vaardigheden
Niet iedere leerling krijgt thuis dezelfde ondersteuning bij plannen en leren. Door deze vaardigheden expliciet en gezamenlijk te oefenen op school, verklein je verschillen bij de start in de brugklas. Dat maakt het werken met een toetsweekplanner niet alleen praktisch, maar ook kansrijk vanuit het perspectief van gelijke kansen.
Voor leerlingen die straks naar verschillende vormen van voortgezet onderwijs gaan, geldt bovendien dat planvaardigheden overal nodig zijn. Of een leerling nu naar vmbo, havo of vwo gaat, overzicht houden en vooruitdenken zijn cruciaal voor schoolsucces en welzijn.
Een kleine stap met een groot effect
Het introduceren van een toetsweekplanner in groep 8 vraagt weinig extra tijd maar kan een groot verschil maken. Leerlingen stappen met meer vertrouwen de brugklas binnen, omdat ze weten wat hen te wachten staat en al eens geoefend hebben met plannen. Voor leerkrachten is het een manier om de voorbereiding op het voortgezet onderwijs concreet en betekenisvol te maken.
Door leerlingen niet alleen kennis mee te geven, maar ook vaardigheden om met die kennis om te gaan, versterken we hun start in het voortgezet onderwijs. En soms begint die voorbereiding simpelweg met een lege agenda en de vraag: hoe ga jij dit aanpakken?
