Inloggen
Abonneren
Contact
Leesplezier aanwakkeren
Kinderen die elkaar enthousiast maken voor boeken. Dat klinkt als een ideale situatie en dat is het ook! In dit artikel lees je hoe je het uitwisselen van leeservaringen kunt stimuleren. Met diverse werkvormen kun jij hier direct in jouw klas mee aan de slag!
De leesmotivatie en het leesplezier onder kinderen daalt. We lezen en horen het als onderwijsprofessional overal. Maar wie kunnen er nou beter zorgen voor leesbevordering dan jouw leerlingen zelf? Ik kan mij nog herinneren dat er op mijn basisschool als kind een boekenserie ineens heel populair werd na een enthousiaste boekbespreking van een klasgenoot. PowerPoint bestond toen nog niet. Het was gewoon een enthousiast verhaal over het boek zonder toeters en bellen.
Boekbespreking
Kinderboekenschrijver Vriens (2022) pleitte in De Volkskrant om de boekbespreking weer terug te brengen in de klas en er niet te veel theater van maken. Er moet voor gezorgd worden dat de boekbespreking weer wordt waarvoor deze is bedoeld: elkaar enthousiast maken voor een boek, ervaren hoe het is om iets te vertellen voor een groep en natuurlijk het bevorderen van het leesplezier.
Ik ben het helemaal met Vriens eens. Daarnaast zijn er nog veel meer goede ideeën om leerlingen zelf voor leesbevordering te laten zorgen. Dat dit goed werkt, blijkt uit diverse onderzoeken. Stichting Lezen (2021) stelt in Leesmotivatie onder de loep dat uit leesonderzoek blijkt dat ouders, leerkrachten én vrienden die leesbevorderend gedrag vertonen, een gunstig effect hebben op de leesmotivatie. Met leesbevorderend gedrag verstaan zij praten over boeken, het aanraden van boeken, zelf boeken lezen en het goedkeuren van boeken.
De beste boekpromotie vindt plaats door mond-tot-mondreclame door de leerlingen zelf
Mond-tot-mondreclame
De schrijver en leesbevorderingsexpert Chambers (2012) stelt ook dat uit onderzoek blijkt dat mond-tot-mondreclame buitengewoon effectief is. Mensen kiezen bij voorkeur het boek waarover ze hun vrienden hebben horen praten. Het toont volgens Chambers aan dat het uitwisselen van leeservaring een goede tijdsbesteding is. Wat is het toch mooi wanneer leerlingen hun enthousiasme over hun boek overbrengen op de rest van de klas.
Door deze beleving enthousiast over te brengen op een andere leerling, kan deze aangezet worden om dit boek ook te gaan lezen. Samen praten over boeken werkt stimulerend voor de leesmotivatie. Met verschillende werkvormen kunnen jouw leerlingen diverse boeken onder de aandacht brengen van hun klasgenoten en reclame maken om de boeken te gaan lezen.
Op de kopieerbladen vind je diverse werkvormen voor leerlingen om hun persoonlijke leesbeleving op een creatieve manier te verwerken en te delen met hun klasgenoten.
Je kunt de kaartjes op stevig papier kopiëren en in een bakje in de klas neerzetten. Als leerlingen een boek uit hebben gelezen, kunnen ze in het bakje zoeken naar een werkvorm die ze leuk en geschikt vinden om mee aan de slag te gaan.
Je kunt zo nodig samen met de leerling op zoek gaan naar de verwerkingsvorm die het beste bij de leerling en/of het gelezen boek past. Begeleid waar nodig en waar mogelijk.
Leerlingen kunnen eventueel ook in een groepje aan de slag met een verwerkingsvorm als zij hetzelfde boeken hebben gelezen.
Zorg ervoor dat je zelf als leerkracht ook voldoende kennis van jeugdboeken hebt. Zo kun jij ook jouw leerlingen enthousiast maken voor boeken. Je kunt je leerlingen dan ook uitdagen om iets verder te gaan dan alleen te verwerken waar het boek over ging en wie erin voorkomen. Vraag bijvoorbeeld ook eens om te benoemen wat er nou voor gezorgd heeft dat ze het verhaal zo spannend of mooi vinden.
Gedachten verwoorden
De verwerkingsvormen zijn bedoeld om leerlingen te leren om hun gedachten en ervaring over een boek onder woorden te brengen én natuurlijk als mond-tot-mondreclame voor andere leerlingen. De verwerkingsvormen zijn absoluut niet bedoeld als overhoring of om kennis over een boek te toetsen. Dat mag nooit het doel zijn. Het doel moet altijd het delen van een leeservaring en leesbevordering zijn. We willen te weten komen wat het boek voor de leerling heeft betekend en we willen zorgen dat andere leerlingen het boek ook gaan lezen.
Presenteren aan de klas
Als een leerling een verwerkingsvorm gedaan heeft, is het goed om deze te presenteren aan de klas. Dat hoeft niet groots en met veel voorbereiding, maar gewoon spontaan vertellen over het boek dat is gelezen en de verwerkingsvorm die daarna is gedaan.
Misschien kun je ruimte vrijmaken in je klas voor een leesbevorderingsmuur. Hier kunnen dan de verwerkingsvormen komen te hangen. Zo creëer je je eigen muur met boekpromotie zoals een affiche, nieuwe boekomslag of een strip over een boek.
Als leerkracht kun je daarnaast natuurlijk veel inzetten op boekpromotie door veel voor te lezen en leerlingen kennis te laten maken met diverse boeken en ze hier enthousiast voor te maken. Het klinkt zo vanzelfsprekend, maar lees iedere dag voor! ‘Lezers maken lezers’, zegt Chambers niet voor niets.
Bij eten en drinken
Hoe makkelijk is het om een filmpje op te zetten tijdens het eten en drinken? Maar besteed alsjeblieft iedere dag ook tijd aan voorlezen! Wissel hierbij af in genres. Van poëzie en voorleesbundels tot weetjesboeken en moppenboeken. Zo kunnen jouw leerlingen proeven aan de verschillende smaken van boekgenres door ze mee te nemen in de boeken die jij voorleest en adviseert aan jouw leerlingen.
De beste boekpromotie vindt echter plaats door mond-tot-mondreclame door de leerlingen zelf. Zo kun jij er samen met jouw leerlingen voor zorgen dat er veel boeken gelezen gaan worden!
Literatuurlijst
• Chambers, A. (2012). Leespraat. De leesomgeving & Vertel eens. Leidschendam: NBD
• Biblion.
• Stichting Lezen (2021). Leesmotivatie onder de loep. Inzichten uit wetenschappelijk onderzoek. Amsterdam: Stichting Lezen.
• https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/red-de-boekbespreking-maak-elkaar-weer-enthousiast-en-bevorder-het-leesplezier~bc38558f/
