Inloggen
Abonneren
Contact
Wat vind jij? Een veilig klasklimaat
In elke JSW dagen wij onderwijsprofessionals uit om te reageren op een prikkelende stelling. De stelling luidt: “Je kunt een veilig klasklimaat creëren zonder dat leerlingen je aardig vinden.” We legden deze stelling voor aan Anne Arbouw, Vere Tigchelaar en Claudia Verdú. Hun reacties lees je hieronder.
Wat vind jij? Sluit jij je hierbij aan, of denk je er heel anders over? Laat gerust een reactie achter en deel je mening met ons.
Wil jij in een van de volgende edities jouw mening delen? Stuur een berichtje naar jsw@zwijsen.nl
Anne Arbouw
Een veilig klasklimaat ontstaat niet doordat leerlingen hun leerkracht aardig vinden, maar doordat zij kunnen vertrouwen op zijn of haar leiderschap. De relatie is pedagogisch: de leerkracht is vriendelijk-leidend, gelijkwaardig in houding, maar niet gelijk. Soms vraagt dat om het stellen van grenzen, het vragen om stilte of het geven van eerlijke, constructieve feedback.
Dat voelt voelt misschien niet altijd prettig op het moment dat je dat moet doen, maar het biedt veiligheid op de lange termijn. En dat is nu juist een kenmerk van pedagogisch handelen.
Leerlingen waarderen een warmstrenge leerkracht: betrokken, rechtvaardig, voorspelbaar en consequent. Zoals vaak wordt gezegd: “Kinderen kunnen zich pas ontwikkelen als het in de klas zo veilig is, dat ze durven onveilig te zijn.” Dáár begint echt leren.
Anne Arbouw is orthopedagoog en coach bij SoulStory in Amsterdam.
De leerkracht is vriendelijk-leidend, gelijkwaardig in houding, maar niet gelijk.
Vere Tigchelaar
Een veilig klasklimaat is gebaseerd op duidelijke grenzen en voorspelbaarheid. Door duidelijk aan te geven wat wel en niet mag, weten kinderen binnen welk kader zij veilig kunnen leren op school. Ze ervaren op die manier ook dat gedrag buiten deze grenzen niet oké is.
Het stellen van deze grenzen maakt je niet direct geliefd. Met name in het begin van het jaar als het klimaat wordt gevormd, zijn er namelijk vooral veel dingen die niet mogen en gelden er consequenties als leerlingen zich hier niet aan houden.
Je moet even door deze fase heen, want uiteindelijk zorgen deze grenzen voor een veilige leeromgeving. Dat maakt je als leerkracht misschien niet meteen de populairste, maar leerlingen weten wél wat ze aan je hebben. En daar hebben jullie allemaal een heel schooljaar lang profijt van.
Vere Tigchelaar is leerkracht van groep 4/5 op de Gideonschool in Bovenkarspel.
Uiteindelijk zorgen deze grenzen voor een veilige leeromgeving.
Claudia Verdú
Hoewel niet iedere leerling zijn of haar leerkracht ‘aardig’ hoeft te vinden, is het de vraag of een veilig klasklimaat kan ontstaan als leerlingen hun leerkracht onaardig vinden.
Een veilig klasklimaat wordt onder meer gekenmerkt door wederzijds respect, vertrouwen en positieve sociale interacties. De leerkracht vervult hierin een cruciale rol door een omgeving te creëren waarin leerlingen gezien en gewaardeerd worden en zich vrij voelen om zichzelf te zijn. Als de relatie tussen leerkracht en leerling positief is, draagt dit niet alleen bij aan het gevoel van veiligheid, maar beïnvloedt dit ook hoe leerlingen hun leerkracht beoordelen en met elkaar omgaan in de klas.
Aardig gevonden worden is daarmee geen doel op zich, maar wel een belangrijk gevolg van een sterke pedagogische relatie tussen leerkracht en leerling.
Claudia Verdú is docent pedagogiek op hogeschool IPABO en is 34 jaar werkzaam geweest als leerkracht in het PO.
Als de relatie tussen leerkracht en leerling positief is, beïnvloedt dit hoe leerlingen hun leerkracht beoordelen en met elkaar omgaan in de klas.
