Inloggen
Abonneren
Contact
Onderwijs in New York
Marloes Nijman verruilde Nederland voor New York om er Nederlandse taal- en cultuurlessen te geven. Tegelijkertijd verdiepte ze zich in de Amerikaanse schoolcultuur. Na ruim drie jaar overzee waardeert ze de Nederlandse visie op onderwijs des te meer: “Ik sta vierkant achter het Nederlandse onderwijssysteem.”
Foto’s gemaakt door Marloes Nijman
Vanuit haar appartement in Manhattan blikt Marloes terug op de grote stap: “Na jaren voor de klas in Amsterdam werkte ik met veel plezier als docent op de pabo in Leiden. Maar toen mijn vriend de kans kreeg om in New York te werken, hebben we snel onze koffers gepakt. Sommige kansen komen maar één keer voorbij…” In de miljoenenstad geeft Marloes taal- en cultuuronderwijs aan meertalige kinderen met een Nederlandse of Vlaamse achtergrond. Vanuit haar onderwijsbureau ontwerpt ze veel van het lesmateriaal zelf.
“Onderwijs is een spiegel van de samenleving”
Vrijheid van onderwijs
Buitenlanders kunnen niet zonder Amerikaanse onderwijsdiploma’s aan de slag op openbare Amerikaanse scholen. Via haar leerlingen, ouders, collega’s, vrienden, boeken en onderwijspodcasts kreeg Marloes toch een goed beeld van het onderwijs in dat land. Hoewel: hét onderwijssysteem bestaat niet, maakt Marloes meteen duidelijk. “Dit is een divers land met heel uiteenlopende opvattingen over politiek en levensbeschouwing. Dat zie je terug in het onderwijs, waar de school boards (het gekozen bestuur van een openbaar schooldistrict) van de schooldistricten veel vrijheid krijgen om zelf het curriculum in te vullen.”
In de meeste staten worden leden van de school board rechtstreeks gekozen door de inwoners. Een onderwijsachtergrond is daarbij geen vereiste. Ook ouders, gepensioneerde leerkrachten, ondernemers of advocaten kunnen zitting nemen in het bestuur. De school board verdeelt het onderwijsbudget, bepaalt welke boeken wel en niet in de schoolbibliotheek mogen en hoe het curriculum er precies uitziet. “Dat kleurt het onderwijs enorm. De ene school kan heel liberaal zijn en de andere oerconservatief. Op de ene school is er door lokale inspraak alle aandacht voor religie, op de andere is het juist bewust afwezig. In Nederland wordt het onderwijs centraal gestuurd en zijn er slechts accentverschillen door de wet op vrijheid van onderwijs.”
Ontslag om opvatting
Diversiteit van scholen is wat anders dan diversiteit binnen scholen, aldus Marloes: “Binnen scholen is juist minder ruimte voor uiteenlopende opvattingen. Toen ik met leerlingen naar het Jeugdjournaal keek, kwam er een nieuwsitem voorbij over Donald Trump. De kinderen reageerden heel fel, maar toen ik vroeg wat ze er op school over leerden, vertelden ze dat er eigenlijk niet over politiek wordt gesproken. Scholen zijn vaak bang dat zulke onderwerpen tot discussies leiden. Voor mij is het juist heel belangrijk dat ze naar elkaar leren luisteren en een eigen mening leren vormen.”
Leerkrachten moeten zich in Amerika voegen naar de signatuur van de school: “Een kennis van mij is ontslagen omdat haar denkbeelden niet bij die van de school pasten. En zij is niet de enige die haar school heeft moeten verlaten vanwege opvattingen over gevoelige onderwerpen zoals religie en politiek. Het zegt veel over de gepolariseerde maatschappij hier.”
“De ene school is heel liberaal en de andere oerconservatief”
Kansengelijkheid
De verschillen tussen scholen zijn niet alleen ideologisch. Ook geld speelt een rol. Private Schools (met schoolgeld van 5.000 tot 30.000 dollar per jaar) zijn in de minderheid, maar nog steeds veel gangbaarder dan in Nederland. De openbare scholen worden betaald vanuit lokale belastingen. In rijke districten is daardoor meer geld beschikbaar voor scholen dan in de armere. “Dat zie je terug in gebouwen en materialen. Omdat scholen in rijke districten vaak ook hogere salarissen bieden, trekken ze meer leerkrachten. Het maakt hier dus een groot verschil waar je wieg staat. Gelukkig zijn er veel burgerinitiatieven die dat recht willen zetten met bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding en crowdfunding voor schoolmaterialen.”
Onderwijsmarketing
In het gevarieerde onderwijslandschap ziet Marloes ook veel overeenkomsten tussen Amerikaanse scholen: “Wat mij meteen opviel hier, is de rust en discipline op scholen. Maar er ligt ook van jongs af aan veel druk op kinderen. Ze krijgen vanaf jonge leeftijd huiswerk en er wordt veel geoefend voor toetsen: teaching to the test. Dat is niet per se effectief, maar het is wel goed te verkopen aan ouders en schoolbesturen. Die testresultaten heb je immers nodig voor toelating tot vervolgonderwijs.
Veel kinderen met ouders die het zich financieel kunnen veroorloven, volgen na schooltijd extra lessen voor rekenen of taal. Dat schroeft de prestaties op, waardoor zij meer kans maken toegelaten te worden tot bepaalde vervolgscholen. Alles staat dan ook in het teken van presteren, maar hoe je presteert is flink afhankelijk van het inkomen van je ouders. In Nederland is dat minder het geval. Bovendien proberen we verder te kijken dan cijfers alleen. Dat vind ik een enorme kracht van het Nederlandse onderwijs.”
Onderwijsbagage
“Een onderwijssysteem is het resultaat van historische ontwikkelingen en wordt gevormd door de cultuur van een maatschappij. Het heeft weinig zin om te kijken naar wat ‘beter’ of ‘slechter’ is. Maar door me erin te verdiepen, kan ik meer bijdragen: nu hier in de Verenigde Staten en op een dag neem ik alle onderwijsbagage mee naar Nederland.”
