Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Blogs
25/05/2022
Leestijd 2-3 minuten
Geschreven door Kim de Jong

Hoe leert je brein rekenen?

Wist je dat baby’s al getalgevoel hebben? Getalgevoel is het vermogen om hoeveelheden te kunnen onderscheiden. In een experiment werd dit bij baby’s tussen zestien en dertig weken oud onder de loep genomen.

Save the children

Dit werd gedaan door de kijktijd te meten wanneer zij beelden met een aantal voorwerpen te zien kregen; twee stippen, twee lepels, twee vliegen. Wanneer er een afbeelding met drie stippen werd getoond werd de kijktijd van de baby ineens langer. Wat blijkt; getalgevoel en schattend rekenen krijgen we mee bij onze geboorte. Met andere woorden, bij onze geboorte kunnen we al hoeveelheden onderscheiden op basis van ons gevoel. Iedere ouder of pedagogisch medewerker die je hoort tellen wanneer de baby fruit aan het eten is, stimuleert dit getalgevoel; de basis voor het voorbereidend rekenen wordt hier op natuurlijke wijze gelegd.

Hoe het brein leert rekenen

In het brein zijn zowel de linker- als de rechterhersenhelft betrokken wanneer we rekenen. De linker- en de rechterhersenhelft kunnen allebei hoeveelheden waarnemen. Maar de linkerhersenhelft kan ook precies rekenen. Om precies te kunnen rekenen, is het investeren in getalgevoel van cruciaal belang. Wanneer we bijvoorbeeld voor het eerst bewerkingen zoals 29 + 39 uitrekenen is het gebied waar getalgevoel zit in het brein maximaal actief. Naast het leren toepassen van strategieën, is het belangrijk voor de rekenontwikkeling dat de leerling een goede voorstelling van de som kan maken. Bijvoorbeeld door er een verhaaltje bij te bedenken of een tekening van de som te maken.

Pas wanneer er voldoende betekenisgeving is, is het brein in staat het rekenkundig geheugen aan te spreken. Door training neemt de activiteit in het gebied van getalgevoel af en neemt de hersenactiviteit in het gebied van het rekenkundig geheugen juist toe. Zo was er een leerling waarbij het maar niet lukte om de tafel van 2 te leren. Zijn leerkracht bleef steeds de tafel van 2 met hem inoefenen, zonder enig succes. Op een dag ging de leerling met zijn moeder naar de supermarkt. De leerling pakte een sixpack met colablikjes en ontdekte ineens dat deze blikjes bestonden uit drie groepjes van twee. Vanaf dat moment begreep de leerling wat 3 x 2 betekende en kon hij uiteindelijk rekenen met de tafel van 2!

Om precies te kunnen rekenen, is het investeren in getalgevoel van cruciaal belang

Met dit belangrijke breininzicht kunnen we nog grote voordelen behalen. Wanneer leerlingen namelijk moeite hebben met rekenen is de belangrijkste interventie doorgaans meer automatiseren op dezelfde manier. Vaak blijft de rekensom dan te abstract voor een leerling. Daar is op zich niets mis mee, maar pas nadat er voor het desbetreffende rekendoel voldoende getalgevoel is ontwikkeld. Anders ontstaan er onvoldoende verbindingen in het gebied van het rekenkundig geheugen. Veel teken plezier toegewenst in de rekenles!

Lees ook het artikel ‘Stimuleer het lerende brein’.

Book iconMediatips

• Verdiep je in het lerende brein: www.cubeonlineacademy.nl
Het lerende brein, Tonkel Klingberg, Pearson
The number sense, Stanislas Delheane, Oxford university press

Kim de Jong