Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Interviews
16/12/2025
Leestijd 2-3 minuten
Geschreven door Alex Koks

Kennismuur is kloppend hart van elk thema

Als ouders het lokaal van groep 3 binnenlopen, valt hun blik meteen op de kennismuur. Deze strekt zich bijna vier meter breed over de wand. Het resultaat van vijf weken intensief werken aan het thema Iedereen hoort erbij. Kinderen nemen hun ouders mee langs de muur en vertellen met veel passie over wat ze allemaal gedaan en geleerd hebben. 

Save the children

Na drie jaar werken met het Nederlands Kennis Curriculum op kindcentrum Willibrord is de kennismuur het kloppend hart van alle thema’s op deze school geworden. Margreet Stolze is leerkracht van groep 3 en vertelt er graag meer over.

“Het mooiste vind ik om te zien hoe kennis zich door de tijd heen verbindt en groeit op onze muren. Tijdens ons laatste thema Iedereen hoort erbij kwamen de kinderen bijvoorbeeld tot het inzicht dat de heilige boeken en de profeten van verschillende religies steeds terugkwamen. Die verbindingen werden op onze kennismuur heel natuurlijk zichtbaar, iets wat met een digibord nooit zo duidelijk zou zijn geweest.

De muur is ook een plek waar de kinderen persoonlijke ervaringen die met het thema te maken hebben een plaats kunnen geven. Zo hadden we het bijvoorbeeld over tradities. Eén van onze Tsjechische kinderen was zo geraakt door de verschillen tussen Nederlandse en Tsjechische gebruiken, dat zijn moeder er thuis een tekst over schreef. Die hebben we natuurlijk op de muur gehangen. Het leidde tot mooie gesprekken. En toen een andere leerling over Spaanse tradities vertelde, kreeg ook die ervaring een plek en werd verbonden met de kennis van het thema.

In mijn klas experimenteer ik graag met verschillende manieren om de muur levend te houden. Soms haal ik ‘s ochtends bewust iets weg en laat de kinderen later op de dag overleggen wat er mist. Vaak verwijder ik ook de dag voor een nieuwe les bepaalde voorkennis. De kinderen weten dan: er komt morgen iets nieuws bij. Die verwachting maakt ze vaak enthousiast en de volgende dag gebruik ik die lege plekken om de voorkennis van de kinderen op te halen. Dat werkt geweldig!

Gedurende een thema is het prachtig om te zien hoe de kinderen steeds meer eigenaarschap voelen bij zo’n kennismuur. Ze lopen ‘s ochtends vaak even langs om te kijken wat er nieuw is bijgekomen. Ik zorg er namelijk voor dat ik elke middag zorgvuldig de nieuwe elementen verwerk van de lessen van die dag.

In het begin ging het allemaal nog niet zo gemakkelijk. Ik herinner me nog levendig hoe ik worstelde met mijn kennismuur. Samen met mijn collega’s was ik vastbesloten om alles perfect te maken, dezelfde plaatjes, identieke kleurenschema’s, precies dezelfde opbouw. Wat een energie kostte dat! Gaandeweg merkte ik dat leerlingen soms meer betrokken zijn bij een zelf getekend figuur, niet persé mooi of perfect, dan bij een prachtige uitgeprinte foto.

De kracht van de kennismuur ligt in de interactie en verbinding van de kinderen met de kennis, niet in het perfecte plaatje. Zo komt een kennismuur tot leven. Als kinderen zich er persoonlijk bij betrokken voelen, als ze ‘s ochtends binnenkomen en meteen kijken wat er nieuw is. Als ze zelf verbanden gaan leggen en elkaar dingen uitleggen. Dan wordt zo’n muur meer dan een verzameling plaatjes en tekst. Dan wordt het het kloppend hart van je thema!”

Alex Koks vertaalt als onderwijskundig ontwerper en trainer bij Ontwerpwijs de onderwijswetenschap naar de dagelijkse praktijk van de klas.

Alex Koks