Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Interviews
28/10/2025
Leestijd 3-4 minuten
Geschreven door Redactie JSW

Wat vind jij? Inclusief onderwijs

In elke JSW dagen wij onderwijsprofessionals uit om te reageren op een prikkelende stelling. De stelling luidt: Inclusief onderwijs is een mooi ideaal, maar niet realistisch in de praktijk. We legden deze stelling voor aan Noelle Pameijer, Tessa van Zadelhoff van Empel en Harry Stokhof. Hun reacties lees je hieronder.

Wat vind jij? Sluit jij je hierbij aan, of denk je er heel anders over? Laat gerust een reactie achter en deel je mening met ons.

Save the children

Wil jij in een van de volgende edities jouw mening delen? Stuur een berichtje naar jsw@zwijsen.nl

Noelle Pameijer: “Inclusief onderwijs is gewoon goed onderwijs voor alle leerlingen”, hoor je steeds vaker. Het is een mooi ideaal, maar wat is nodig om het haalbaar te maken?

Inclusiever werken kun je niet alleen, je doet het samen met je team. Je moet er allemaal van overtuigd zijn dat inclusief onderwijs goed is voor alle leerlingen én je moet je competent voelen. Een team dat ook leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben goed onderwijs en effectieve ondersteuning biedt. 

Je realiseren dat wat een leerling extra nodig heeft, ook goed is voor meer of zelfs alle leerlingen, is een tweede succesfactor. Lukt het je de extra ondersteuning in de basis op te nemen? Dan profiteert je hele groep hiervan.  

Focus ook op wat jij nodig hebt: steun van collega’s, extra handen in de klas en ouders die achter je staan. Zo maak je inclusiever onderwijs haalbaar! 

Noelle Pameijer, kinderpsycholoog en werkzaam bij Kwaliteit in Nascholing. 

Inclusiever werken kun je niet alleen, je doet het samen met je team.

Tessa van Zadelhoff van Empel: “Alle kinderen hebben recht op goed en thuisnabij onderwijs. Daarom vind ik dat basisscholen hun deuren zoveel mogelijk moeten openen. 

Wel moeten er dan voldoende faciliteiten zijn: niet te grote groepen en  voldoende ondersteuning als het even niet goed gaat. Het onderwijs is daar nu nog niet op ingericht en dan wordt het lastig zonder de bijpassende financiële middelen en huisvesting.  

Daarnaast worden scholen nog steeds beoordeeld op basis van het landelijk gemiddelde. Dat is niet eerlijk voor scholen met veel leerlingen voor wie leren niet vanzelf gaat. Het zou mooi zijn als we leerlingen meer vergelijken met hun eigen ontwikkeling, en niet met het gemiddelde.  

Het is denk ik niet realistisch om álle leerlingen een plek te bieden. Sommige leerlingen hebben baat bij een meer specialistische plek. Daar komen ze tot rust, ontmoeten ze gelijkgestemden en zijn ze minder de uitzondering. Belangrijk, want dat doet iets met je zelfvertrouwen en met wie je bent. Daar moeten we oog voor houden. 

Tessa van Zadelhoff van Empel, directeur basisschool ‘t Talent. 

Het zou mooi zijn als we leerlingen meer vergelijken met hun eigen ontwikkeling, en niet met het gemiddelde. 

Harry Stokhof: “Inclusief onderwijs is mijns inziens geen vrijblijvend ideaal, maar juist een opgave voor ons allen als leerkrachten om elk kind gelijke kansen te kunnen bieden. 

Vanuit eigen ervaring kan ik beamen dat inclusief onderwijs een enorme uitdaging kan zijn, zeker als je uitgaat van traditioneel klassikaal onderwijs dat niet afgestemd is op individuele verschillen. Tegelijkertijd heb ook vaak gezien dat inclusief onderwijs haalbaar en realistisch gemaakt kan worden, zeker als alle collega’s in het team dit samen oppakken en hun schoolconcept hierop inrichten.  

Hierbij is de rol van de schoolleider in het organiseren en ondersteunen van teamleren en organiseren van de juiste faciliteiten cruciaal. 

Dus ja, inclusief onderwijs is een ideaal dat realistisch gemaakt kan worden als we samen nieuwe paden durven in te slaan! 

Harry Stokhof, hoofddocent en onderzoeker bij het onderzoeksteam Kwaliteit van leraren. 

Inclusief onderwijs is een ideaal dat realistisch gemaakt kan worden als we samen nieuwe paden durven in te slaan.