Inloggen
Abonneren
Contact
Duurzaamheid in boeken
Wil je je leerlingen leren om duurzaam te leven en bewuste keuzes te maken? Dan zijn er diverse boeken die je hiervoor kunt inzetten. Om te lezen of voor doe-activiteiten.
Duurzaamheid betekent dat je rekening houdt met mens, dier en milieu. Niet alleen met dat wat iedereen nu nodig heeft, maar ook wat goed is voor later. De Engelse illustrator Oliver Jeffers maakte voor zijn pasgeboren zoon Samen hier, uitgegeven door De Fontein. Hij legt uit hoe onze aarde in elkaar steekt en geeft advies: ‘Ben zuinig op de aarde, want we hebben er maar eentje. En hoewel de aarde er groot uitziet, wonen we er met heel veel mensen op. Wees dus vriendelijk. Er is genoeg voor iedereen.’ Een mooie boodschap om mee te geven aan de leerlingen in je klas. Verpakt in een prachtig geïllustreerd prentenboek zoals we dat van de auteur van onder andere De krijtjes staken kennen.
Greta Thunberg
Je leerlingen zullen vast weleens gehoord hebben van Greta, de Zweedse kimaatactiviste die aandacht vraagt voor de dreigende klimaatverandering. Geïnspireerd op haar missie schreef Zoe Tucker een prentenboek, uitgegeven door uitgeverij Horizon. In Greta en de reuzen woont een meisje in een prachtig bos dat bedreigd wordt door reuzen (uitgewerkte metafoor voor de wereldbedrijven). Zij kappen bomen om er huizen van te bouwen. Die huizen vormen dorpen, de dorpen groeien uit tot steden tot er bijna geen bos meer over is. De dieren in het bos roepen Greta’s hulp in. Ze spijbelt van school om met een bord in het bos op te komen voor het klimaat. Al na een paar dagen sluiten meer mensen, ook met een spandoek, aan.
Nodig je leerlingen eens uit om een werkstuk te maken over klimaatverandering en duurzaamheid
Inspiratie voor een werkstuk
Ook kun je je leerlingen uitnodigen om een werkstuk te maken over klimaatverandering en duurzaamheid. In het boek Frida’s (coole) koele klimaatboek van Frank Pollet, uitgegeven door De Eenhoorn, maakt hoofdpersonage Frida ook een werkstuk over klimaatopwarming. Ze maakt zich eigenlijk niet zo druk over de opwarming van de aarde. Tot ze zich erin verdiept. Wat blijkt: de aarde heeft koorts. En in de afgelopen 100 jaar is de hoeveelheid CO2 al meer gestegen dan in de 7.000 jaar daarvoor. Dit vraagt om verandering en wel direct. De lezer krijgt volop tips in scrapboek-sfeer weergegeven om zelf meer groen te leven.
Of kies voor Palmen op de Noordpool van Marc ter Horst, uitgegeven voor Gottmer. De titel verwijst naar dat er ooit palmen groeiden op de Noordpool. Het klimaat verandert voortdurend, maar de laatste jaren nogal snel. De auteur heeft alle kennis hierover weergegeven in tien hoofdstukken. Ieder hoofdstuk begint met een inleiding wat je in dit deel kunt verwachten. Van de vroege geschiedenis van het klimaat tot aan klimaatkenners en klimaatontkenners. Een informatief boek dat goed in te zetten is als naslagwerk voor werkstukken en spreekbeurten.
Korte leesopdracht
Een ander informatief boek dat je kunt inzetten als korte leesopdracht tussen de lessen door, is 321 slimme dingen die je moet weten voordat je 13 wordt van Mathilda Masters (uitgegeven door Lannoo). Allerlei feiten zijn als een encyclopedie weergegeven. Je leerlingen leren uit dit boek bijvoorbeeld dat de aarde genoeg heeft voor iedereen. Zo groeit er genoeg op een onbewoond eiland om te overleven. Dat bewees Alexander Selkirk die vier jaar en vier maanden alleen overleefde op een eiland. Hij at eetbare planten, vruchten, wortels, vis en een vogelei. Op 1 februari 1709 werd hij gered door kapitein Woodes Rogers die een boek schreef over zijn reizen en ook schreef over Alexander Selkirk. Deze verhalen inspireerde later Daniel Defoe toen hij zijn roman Robinson Crusoe schreef.
Voorlezen over duurzaamheid
Een voorleestip voor groep 7 en 8 is het boek Borealis, geschreven door Marloes Morshuis en uitgegeven door Lemniscaat. Joppe is ontvoerd, samen met honderdtachtig kinderen vanuit de hele wereld. Ze zijn naar Borealis, een afgelegen soort kamp in Alaska gebracht dat beheerst wordt door de Trias. De Trias gelooft dat de wereld door een klimaatramp zal vergaan en heeft hen uitverkoren voor een bijzondere toekomst. Joppe komt in opstand en doet er alles aan om zijn vrijheid terug te krijgen. Marloes Morshuis brengt in dit boek duidelijk de klimaatverandering en de gevolgen hiervan ter sprake. De auteur schrijft spannende verhalen die kinderen meenemen naar een andere wereld en die ze tegelijk ook met andere ogen naar hun eigen wereld laat kijken. Maar er moet altijd een bepaalde lichtheid in naar voren komen, vertelt ze in de podcastaflevering De Grote Vriendelijke Reus. Ook vindt de schrijfster het belangrijk dat zowel moedige jongens- als meisjespersonages voorkomen in haar boeken. Dit maakt haar boeken geschikt voor alle leerlingen in je klas.
2 doe-tips
Boekselen
Je kunt niet alleen lezen in boeken over duurzaamheid maar ook daadwerkelijk de boeken hiervoor inzetten. Zoals het boek Uitgelezen over ‘boekselen’, een samenvoeging van de woorden ‘boek’ en ‘knutselen’, van Loes Vork. Oude boeken kun je recyclen door met technieken zoals tekenen, schrijven een kunstwerkje te maken. Boekselen kan in allerlei soorten boeken, het liefst op niet gladde pagina’s. Met behulp van potloden, fineliners en viltstiften of ecoline kunnen je leerlingen direct aan de slag.
www.boekselen.nl
Kinderzwerfboekenstation
Gelezen boeken krijgen in het kinderzwerfboekenstation een tweede leven. Je neemt het boek mee naar huis en als je het uit hebt, laat je het weer verder zwerven. Je vindt ze op school, in de wachtkamer, op de kinderboerderij, in de trein, in een kinderzwerfboekenstation. Je herkent zwerfboeken aan de sticker op de kaft. Op die sticker staat: ‘Neem me mee!’ Je mag het gratis mee naar huis nemen en lezen. Als je het uit hebt, laat het dan weer zwerven. Dan kan een ander kind het ook lezen. Als school kun je ook zelf een station beginnen. Zo leren je kinderen over duurzaamheid en maken ze tegelijkertijd leesmeters.
www.kinderzwerfboek.nl
