Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Taal
07/11/2022
Leestijd 3-4 minuten
Geschreven door Marieke Baselmans

Frappante Fragmenten

Het concept Frappante Fragmenten helpt je als leerkracht of student om zicht te krijgen op het grote aanbod kinderboeken. Zodat je je leerlingen goed leesadvies kunt geven.

Save the children

Voorwaarde om het leesplezier van je leerlingen te stimuleren, is dat je zelf een lezer bent. Heb je als (toekomstige) leerkracht zicht op het grote aanbod van kinderboeken, dan is het ook makkelijker om als leerkracht leesadvies te geven. Rob van de Sande is leraar Nederlands op de pabo. Om zijn studenten te stimuleren om van leerlingen lezers te maken, bedacht hij het concept Frappante Fragmenten (www.frappantefragmenten.nl).
Met de Frappante Fragmenten-advieslijsten ben je als student of leerkracht al snel op de hoogte. De meeste boeken in de advieslijsten hebben een leesfragment: een stukje ingesproken tekst uit het boek. Bij iedere titel staan twee links, die het makkelijk maken om je weg te vinden naar het betreffende boek in de bibliotheek of plaatselijke boekhandel.

Top- en tiplijsten
Op de site wordt maandelijks een Top 40 samengesteld door professionals en volwassen lezers, bestaande uit pabodocenten, boekverkopers, leesconsulenten, pabostudenten, kinderboekenschrijvers en (voor)lezers van kinderboeken. In de Top 40 staat op dit moment op nummer 1: Mot en de metaalvissers van Sanne Rooseboom. Van dit boek is ook een luisterfragment beschikbaar. Dat je direct voorstelt aan de hoofdpersoon Vlinder. Een meisje dat tot haar zesde jaar eruitziet als een kleurige vlinder. Maar daarna een grote voorkeur heeft voor donkere, lekker zittende kleding. Tot groot verdriet van haar moeder, die dol is op fleurige kleding met strikjes in het haar. Uit opstandigheid koopt Vlinder van haar spaargeld een magneet om mee te vissen in het oude kanaal. Ze vindt een kleine, roestige duikboot. Die duikboot is het begin van een groots avontuur. Dit boek is net als het boek Ministerie van Oplossingen een origineel avonturenboek met een heldenrol voor kinderen.
Naast de Top 40 zijn er meer lijsten beschikbaar op de site waar je als leerkracht voordeel mee kunt doen: de boekenplank van juf en meester en een lijst met honderd voorleesboeken.

Met de Frappante Fragmentenadvieslijsten tip je kinderen mooie

Save the children

Stagiair
Om je stagiairs te motiveren om meer te lezen, kun je de Top100 Pabo online delen of uitprinten en meegeven. Deze is samengesteld door acht schrijvers (Harm de Jonge, Bibi Dumon Tak, Edward van de Vendel, Ted van Lieshout, Janneke Schotveld, Jacques Vriens, Paul van Loon, Marc ter Horst); zij selecteerden ieder tien boeken die je gelezen moét hebben. Aangevuld door studenten en docenten. Het is een interactieve lijst die ieder jaar wordt vernieuwd.
De lijst helpt je aankomende collega om met plezier kinderboeken te lezen en zo ook de kinderen in de klas te enthousiasmeren. Zo wordt de student de leesbevorderaar van de toekomst die groepen leerlingen het leesplezier bijbrengt.

Klassiekers
Laat ook eens de boeken en fragmenten zien aan je leerlingen op het smartbord. Verken samen de boeken en beluister de bijbehorende geluidsfragmenten. Snel zoeken gaat met de functies: leeftijd, genre en thema. Handig in gebruik. Bij het thema ‘Klassiekers’ tref je vast ook boeken aan die al bij je in de klassen- of schoolbibliotheek staan. Zoals de boeken van Roald Dahl en Thea Beckman, Paul Biegel of Sjoerd Kuyper.
Stimuleer je leerlingen om deze boeken in de bibliotheek te halen of op het verlanglijstje van de feestdagen of hun verjaardag te zetten. Laat van boeken waarvan nog geen fragment is, je leerlingen zelf een fragment online inspreken of gewoon voorlezen uit hun eigen boek in de klas.
Doe dit zelf als leerkracht ook regelmatig. Lees een pakkend, spannend of humoristisch fragment voor. Houd het boek omhoog en vraag welke leerlingen dit boek van je willen lenen. De ervaring leert dat als leerkrachten fragmenten voorlezen, veel kinderen het boek van hun meester of juf ook willen lezen.

3 Leestips

Yorick Goldewijk, Films die nergens draaien (Ploegsma, 2021)
Een ontroerend boek over een dapper, inventief meisje dat samenwoont met haar verdrietige en daardoor afwezige vader. Dit door de dood van zijn vrouw bij de geboorte van zijn dochter. Als het meisje op een dag een bioscoop binnenstap blijken er wonderlijke dingen te gebeuren die heden en verleden met elkaar verbindt en verandert.

Saskia Noort, Het kleine huis bij de rivier (Leopold, 2022)
Een lief verhaal over Joes en Amber die met hun familie aan een rivier wonen. Dat staat garant voor zwemplezier, maar het spelen in de natuur wordt door het toegenomen verkeer steeds gevaarlijker op de smalle dijk. Dit boek bevat veel vrolijke, droevige, maar ook spannende fragmenten om voor te lezen aan de hele groep of aan een klein groepje leerlingen.

Geert-Jan Roebers, Briljante planten (Gottmer, 2022)
Elke plant heeft een verhaal. Als je dat verhaal kent, kun je er nog meer van genieten. Al bladerende door het werkelijk prachtig en origineel geïllustreerd boek leer je allerlei weetjes van planten die gewoon bij jouw in de tuin bloeien. Zoals dat insecten de weg vinden naar de nectar en stuifmeel door de (voor de mens onzichtbare) ultraviolette stippen en strepen op de bloem. Met dit boek kun je in de klas aan de slag met tal van boeiende biologielessen.