Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Taal
06/05/2020
Leestijd 3-4 minuten
Geschreven door Marieke Baselmans

Leren van groepsprocessen

Het luisteren naar een verhaal kan de sfeer in je groep verbeteren. Je maakt het samen mee. Ook kun je leren van de groepsprocessen die de kinderen in de boeken meemaken.

Save the children

Zoals in het boek De jongen achter in de klas van Onjali Q. Raúf. Ahmet vult op een dag de lege stoel op achter in de klas. De hoofdpersonage, een meisje van negen jaar, wil graag vrienden worden met de jongen die een vluchteling is. Samen met haar vrienden Josie, Michael en Tom weten ze het vertrouwen te winnen van de stille Ahmet. Net als hij los komt en meespeelt op het plein, verstoort pestkop Brendan hun spel. Ahmet durft Brendan aan te pakken en verwerft daarmee een status bij de coole kinderen op het school plein. Prachtig wordt groepsprocessen besproken van kinderen onderling: hoe verdrietig de hoofdpersoon wordt van het idee haar nieuwe vriend te verliezen. Want er is een ongeschreven regel op school dat coole kinderen alleen kunnen omgaan met andere coole kinderen. Het boek is in 2019 uitgegeven door Lemniscaat.
Een aanrader is natuurlijk ook het nieuwste verhaal van de leukste juf van Nederland: Superjuffie en het apencircus van voormalig leerkracht Janneke Schotveld. In het boek, uitgegeven door van Holkema en Warendorf, stuit de lieve en tegelijkertijd stoere juf in het circus op ongelukkige dieren. Op een slimme manier, waarbij ze ook nog de natuur een handje helpt, lost ze het samen met haar leerlingen het probleem op. Een humoristisch boek met zoals we van de schrijfster gewend zijn: altijd een actueel maatschappelijk onderwerp.

Gangmaker van de klas
Als leerkracht herken je het zeker. In iedere groep heb je er een: de gangmaker, de lolbroek, de grappenmaker. In het boek Max modderman. Klas op stelten is Max dat. Hij is misschien niet de leerling met de beste cijfers, maar wél met stip op nummer één de leukste van de klas. Om te bewijzen dat hij ook heus wel wat kan, doet hij mee aan de verkiezingen voor klassenvertegenwoordiger. En dan laat hij zich onverwacht van zijn beste kant zien. Geschreven door Matt Stanton en in 2019 uitgegeven door HarperCollins.
Maar er zijn meer boeken waarin de rollen in de klas centraal staan. Gideon Samson, uitgegeven door Leopold, werd bekroond met de Gouden Griffel 2019. Ook de illustrator, Joren Joshua, viel in de prijzen met de Zilveren Penseel 2019. Alle leerlingen van de klas van juf Cato vertellen hun eigen verhaal in het boek. Met uiteenlopende onderwerpen. Zoals waarom twee plus twee tóch echt vijf is, over inkopen doen in een grapjeswinkel. En over Ariane, de nieuwe leerling (een zebra) in de klas. Grappige verhalen met een kwinkslag die je leerlingen aanzetten tot nadenken.

Boo Snacken leest uit 'De jongen achter in de klas'

Aansluiting vinden
Ook het boek Mag ik naast je zitten?, in 2019 uitgegeven door Lemniscaat, is een breinkraker. In het verhaal staan twee jongens centraal die allebei hun plek op school moeten zien te veroveren. Joe, die snel overprikkeld is door harde geluiden en door Dillon wordt gepest. En Ravi, een nieuwe leerling. In zijn geboorteland India was hij de beste van de klas. Maar nu duidelijk niet. Maar dan krijgen de beide jongens hulp van hun familie én van elkaar. Ook Pudding Tarzan uit het gelijknamige boek moet zijn plek op school verwerven. Het jongetje dat niet mee kan met de rest van de klas en de slechtste is met gymnastiek, weet uiteindelijk zijn pestkoppen te verslaan en te lezen als de beste. Deze bundel bevat nog drie andere boeken: Albert, Otto en de neushoorn en Peer en maatje van kinderboekenschrijver Ole Lund Kirkegaard, uitgegeven door Van Goor. Ook in het boek Jane de vos en ik moet de hoofdpersoon, in dit geval Hélène, haar plekje vinden in de groep. In het begin van het verhaal is ze een eenzaam meisje dat geen aansluiting meer vindt bij haar vroegere vriendinnen. Door een ontmoeting met een jonge vos durft ze tóch de stap te zetten om op kamp contact te maken met een nieuw meisje. Dit verhaal heeft een hoopvol einde. In de prachtige illustraties van Fanny Britte is de tekst heel natuurlijk verweven. Uitgegeven in 2019 door Querido.
Er bestaan diverse boeken die thema’s aansnijden waar je leerlingen mee te maken krijgen. Bazalt heeft een boek uitgegeven over perfectionisme, geschreven door Mark Pett en Gary Rubinstein: Het meisje dat nooit fouten maakte. Leerlingen die perfectionistisch zijn, herkennen zich er wellicht in. Het boek geeft ook een mooie tip mee: probeer je perfectionisme eens los te laten net zoals het meisje in het boek deed, toen ze eindelijk wel eens een fout maakte. Het bleek minder erg te zijn dan ze dacht.

2 Leestips

Carry Slee, Juf Braaksel en het meesterbrein (Uitgeverij Moon, 2019)
In het boek Juf Braaksel en het meesterbrein is Juf Braaksel uitgeroepen tot de liefste juf van de provincie. Lotte en Thijs willen haar van school jagen met hulp van de nieuwe leerling Lucas. Maar juf Braaksel heeft plannen met Lucas. Ze aast op het briljante brein van deze jongen. Gelukkig krijgt hij hulp van zijn nieuwe vrienden. Een grappig met vaart geschreven verhaal, met een heldenrol voor drie kinderen. Carry Slee won met dit boek de Senaatsprijs 2019 in de leeftijdscategorie zes tot en met negen jaar.

Jeff Kinney, Logboek van Theo Thorbecke (De Fontein, 2019)
Omdat beste vrienden alles samen doen, besluit de beste vriend van Bram Botermans om ook een dagboek bij te houden. Bram vindt dat na-apen en vindt het een beter plan dat het een biografie wordt over hem. Maar ja, beste vrienden doen alles samen, dus komt Theo er behoorlijk veel in voor. Dit boek is een nieuw exemplaar van de populaire reeks die al veel kinderen aan het lezen heeft gekregen. Vanwege de humor en de vele illustraties.