Inloggen
Abonneren
Contact
Leskist
Met de inzet van een leskist kunnen je leerlingen gelezen boeken verwerken. Tijd voor tips voor kant-en-klare leskisten, maar ook ideeën om zelf aan de slag te gaan.
Op het Kindcentrum Sittard werken leerlingen van groep 1 tot en met 8 met de leskisten van Bibliotheek De Domijnen. Deze zijn afkomstig van Cubiss, een ondersteuningsinstelling voor Limburgse en Brabantse bibliotheken. ‘De Leessoep’ staat synoniem voor de verschillende ‘ingrediënten’ waaruit deze leeslijn bestaat: leesbevordering, mediawijsheid en cultuureducatie.
Circuit
Voor de kinderen van groep 5 tot en met 8 wordt gewerkt met de leskist Tijdjagers. Dit is een leesbevorderingsspel rondom de historische jeugdboeken van de Schrijvers van de Ronde Tafel (www.schrijversvanderondetafel.nl). Het spel bevat een capsule met een versleutelde boodschap van de Schrijvers van de Ronde Tafel. De klas probeert binnen een bepaalde tijd de inhoud van de boodschap te achterhalen. Daarvoor gebruiken ze de kennis die opgedaan is door het lezen van de bijgeleverde boeken. Deze boeken, onder andere geschreven door Martine Letterie, Rob Ruggenberg, Linda Dielemans, Agave Kruijssen, Arend van Dam, Anneriek van Heugten en Suzanne Wouda, sluiten aan bij de tien tijdsvakken in het basisonderwijs.
Leskisten prikkelen
Hanneke Ickenroth, voormalig leerkracht en nu accountmanager educatie bij De Domijnen: ‘Het project dat bij iedere de leskist hoort, laat je leerlingen een aantal weken lang lezen in de diverse boeken. Ze praten vervolgens over deze boeken en ondernemen leuke activiteiten rondom de boeken. Doordat je leerlingen in aanraking komen met verschillende titels, is de kans groter dat ze hun ‘beslissende’ boek (het boek dat hen tot lezer maakt) vinden. Naast boeken bevatten de leskisten vaak ook andere materialen die ondersteunend zijn aan het project. Een ijzeren ton met inhoud bij de leskist Juttersbuit prikkelt de fantasie van kinderen, een magische bol bij het project ‘De verhalenparel’ zorgt voor verwondering, verkleedspullen bij de leskisten Kleine Kangoeroe en Bibaboek zorgen ervoor dat kinderen op kunnen gaan in de illusie en het boek of project tot uiting kunnen laten komen in hun spel. De materialen en boeken nodigen uit tot het inrichten van een themahoek, waardoor de boeken een duidelijke plek in het lokaal krijgen. De rijke leesomgeving wordt hierdoor gestimuleerd.’
Doordat kinderen in aanraking komen met verschillende titels, is de kans groter dat ze hun ‘beslissende’ boek (het boek dat hen tot lezer maakt) vinden
Leesplezier staat voorop
Ickenroth vervolgt: ‘De leskisten sluiten aan bij de leeftijd van kinderen. Bij de jongste kinderen wordt ingezet op prentenboeken en beleving. Vanaf groep 3 gaan de kinderen kennismaken met verschillende soorten boeken, vanaf groep 5 gaan kinderen ervaren welke boeken hen aanspreken en hun mening over boeken geven. In de hoogste groepen worden de kinderen door diverse, motiverende opdrachten uitgedaagd om boeken te lezen en te onderzoeken en er met elkaar over te praten. Leesplezier staat bij alle leskisten voorop. De activiteiten van de leskisten verbinden leesbevordering regelmatig met cultuureducatie of techniek, waardoor lezen in samenhang met andere vakken wordt aangeboden en daardoor een meerwaarde krijgt. De boeken worden aan het begin van het project door de leerkracht geïntroduceerd, waarna de kinderen een boek mogen uitkiezen om te lezen. Aan het eind van het project wordt een spannend spel gespeeld, waarbij de groep in plaats van tegen elkaar te strijden, worden uitgedaagd om samen te werken. De gelezen boeken vormen de basis van het spel. Door middel van quizvragen wordt achterhaald wat de kinderen hebben gelezen.’ Ook interesse om met een leskisten leesbevordering aan de slag te gaan? Vraag informatie op bij je lokale bibliotheek of stel je vraag aan de leesconsulenten op school.
Zelf samenstellen
Ook kun je zelf je eigen leskist samenstellen. Al dan niet met hulp van een stagiair, vrijwilliger of onderwijsassistent. Maak gebruik van bijvoorbeeld de Gedichtenwolkjes, ontwikkeld door Stichting Kansrijke Taal, bestaande uit vijf kaarten met een gedicht, één achtergrondkaart, één leerkrachtkaart en twee keer 27 kaartjes met gedichtenwolkjes. In elk wolkje staat een vraag/opdracht geschikt voor leerlingen in groep 3/4, 5/6, 7/8. Het doel van de kaarten is om te praten over gedichten. Op de site van kinderboekenauteur Hans Hagen staat hierover informatie. www.hanshagen.nl/gedichtenwolkjes.
Ook Norma Meeuwissen van De bieb op orde verzorgt leskisten. Er zijn twee leesprojecten kant-en-klaar als leskist beschikbaar. Eén leskist rondom het klassieke jeugdboek Alice in Wonderland met Nederlandstalige en Engelstalige boeken en één leskist rondom poëzie, gebaseerd op het boek Hou van die hond (zie ook www.schoolbieboporde.nl).
Ook de kaartjes van Adain Chambers zijn een waardevol uitgangspunt voor het maken van een leskist. Zorg voor diverse genres boeken en laat je leerlingen de vragen van de diverse categorieën met elkaar bespreken. De kaartjes kennen een oplopende moeilijkheidsgraad (en zijn gratis te downloaden via: www.onderwijsmaakjesamen.nl):
• A-kaarten: eerste reacties, indrukken en mening over de tekst.
• B-kaarten: tekstbegrip, tekstbeleving, relatie tussen tekst en werkelijkheid.
C-kaarten: stijl, genre, personages, auteur, waardering van de tekst.
3 Leestip
Linda Dielemans, Brons (Fontaine uitgevers, 2019)
Prachtig boek over de bronstijd waarin de bronzen voorwerpen, zoals zwaarden, worden gezien als de boeken van die tijd, zo’n 4.000 jaar geleden. Dit omdat de sporen op de gebruiksvoorwerpen, maar ook de vindplaatsen de verhalen van die tijd vertellen. Je beziet zo het pre-historische leven door de ogen van de voorwerpen. Een bijzondere manier om een verhaal te vertellen.
Sarah Devos, Het bosboek (Manteau, 2017)
Het bosboek staat vol feiten en weetjes op een duidelijke manier beschreven. Om zelf te lezen, is het vooral geschikt voor de bovenbouw. Door het boek te lezen, kom je van alles te weten over de natuur. Door heel het boek staan teksten met het kopje: bijna hetzelfde, maar niet helemaal.
Rob Ruggenberg, Piratenzoon (Querido, 2017)
Een spannend, prachtig geschreven boek van meesterverteller Rob Ruggenberg. Voorzien van rijke woorden, die de woordenschat van de lezer vergroten. Onbekende woorden kunnen worden opgezocht in de verklarende woordenlijst achterin. Tip: kopieer de kaart in de omslag van de kaart en laat deze de kinderen verder aanvullen met tekeningen.
