Inloggen
Abonneren
Contact
Zes tips voor goede start met je kennismuur
Een kennismuur biedt een visueel overzicht van de geleerde kennis binnen een thema. Een kennismuur komt echter pas tot leven als deze toegankelijk is voor leerlingen en zij er actief bij worden betrokken - als ze voelen dat de kennismuur een beetje van henzelf wordt.
Met deze praktische tips helpen we je op weg om je eerste kennismuur tot leven te laten komen in je klas.
Tip 1 – Begin met een stevig kennisfundament
Om alle leerlingen te betrekken bij een kennismuur, moet je als leerkracht de kennis achter een thema goed begrijpen. Dit helpt je om tijdens de lessen meer verbanden en patronen te leggen. Ook kun je spontaner reageren op inbreng van leerlingen en flexibeler omgaan met je kennismuur.
Verdiep je vooraf grondig in je thema. Lees niet alleen de lesvoorbereiding, maar ga dieper in op wat de kernconcepten zijn, hoe die samenhangen en welk groter verhaal ze vertellen. Bespreek dit ook met je collega’s: samen zie je meer verbanden en toepassingen dan alleen.
Tip 2 – Laat de muur organisch groeien
Je weet vooraf nooit precies hoe een thema of lessenserie zich ontwikkelt. Houd daarom niet te veel vast aan één vorm of structuur die je vooraf bedacht hebt. Laat de kennismuur tijdens het thema soms organisch ontstaan. In de praktijk doe je dit door bijvoorbeeld een voorbeeld van een leerling toe te voegen of een verbindingslijn te trekken tussen twee begrippen als iemand een nieuw verband ziet.
Dit organische proces maakt het niet alleen leuk voor je leerlingen (de muur wordt mede door henzelf gevormd), maar ook boeiend voor jou als leerkracht om nieuwe dingen binnen het thema te ontdekken.
Tip 3 – Gebruik bekende werkvormen en routines
Een kennismuur vereist actieve betrokkenheid van alle leerlingen. Zonder die betrokkenheid wordt de muur al snel niet meer dan wandversiering, zoals een poster die na verloop van tijd opgaat in het behang. Gebruik daarvoor vooral werkvormen die leerlingen kennen uit de dagelijkse lessen: beurtstokjes, mix-en-koppel-opdrachten of antwoorden op wisbordjes over verbanden op de kennismuur.
Dit werkt omdat je voortbouwt op bestaande routines. Hierdoor kunnen leerlingen zich richten op de inhoud van de les in plaats van het leren van een nieuwe werkvorm. Vooral jonge leerlingen profiteren van deze voorspelbaarheid: ze voelen zich veilig bij werkvormen die ze kennen en durven daardoor actiever mee te doen.
Tip 4 – Rust, reinheid en regelmaat: ook op de kennismuur.
Eén van de grootste uitdagingen bij een nieuwe kennismuur is het bewaken van overzicht. Als een muur te vol of onrustig wordt, is het voor leerlingen moeilijker om de kennismuur te gebruiken.
Een aantal tips die je kunnen helpen:
- Behoud witruimte tussen elementen op je kennismuur.
- Wees selectief met woord- en afbeeldingskaartjes, gebruik bij voorkeur tekeningen en grote, duidelijk te onderscheiden afbeeldingen.
- Hanteer één stijl. Gebruik niet verschillende schrijfstijlen, formaten en groottes.
- Benut de hele ruimte van je kennismuur en voorkom dat teveel dingen op één plek ‘klonteren’.
Tip 5 – Stimuleer persoonlijke inbreng
Een kennismuur komt pas echt tot leven als leerlingen zich er persoonlijk bij betrokken voelen en als onderdelen verbonden zijn met iets van henzelf. Dit begint door kleine voorbeelden op te nemen van leerlingen of bijvoorbeeld een kaart op te hangen met de afkomst van alle leerlingen. Soms kun je leerlingen ook vragen om voorwerpen van thuis mee te nemen. Die gaan natuurlijk aan het einde van de dag mee naar huis, maar als je een foto maakt van deze voorwerpen, past dat perfect op de muur.
Persoonlijke inbreng kan verschillende vormen aannemen en vraagt dat je goed luistert naar jouw leerlingen. Maar het resultaat is dat elke leerling trots wordt op de muur, waar zijn of haar kleine bijdrage aan meegebouwd heeft.
Tip 6 – Laat perfectionisme los
Besteed niet te veel tijd aan een perfecte voorbereiding of tekening, aan het perfecte kaartje of de mooiste afbeelding van internet. Het gaat kinderen niet om een perfect vormgegeven muur, maar om een muur waarvan zij voelen dat zij eraan hebben meegebouwd.
Een keurige kennismuur met nette letters in het gelid, daar zit de echte wijsheid niet. Die vind je in het samen denken, samen doen. In elke nieuwe les van het thema.
Veel dank aan Margreet Stolze voor haar inspiratie en tips, waardoor dit artikel tot stand is gekomen. Margreet is leerkracht van groep 3 op kindcentrum Willibrord.
