Profile

Dé basis voor het basisonderwijs

Columns
09/09/2025
Leestijd 2-3 minuten
Geschreven door Daisy Mertens

Een basis die grenzen overstijgt

Terwijl in het regulier onderwijs een nieuw schooljaar begint met een frisse groep kinderen, is dat in het nieuwkomersonderwijs anders: kinderen komen en gaan. Vaak onverwacht, het hele jaar door.

Save the children

Joanna gaf aan dat overmorgen haar laatste dag zou zijn. In eerste instantie was het wat vaag. Ze wist zelf niet precies waarheen, maar bleef er nuchter onder, schreef mijn duo in de overdracht. In de rit van de Taalschool naar huis had ik een brok in mijn keel. Ik kon en wilde het niet geloven. We probeerden het te verifiëren via haar vader op de ouderapp. Ondertussen hielden mijn duo en ik elkaar tot laat in de avond op de hoogte. “Ik hoop echt dat het niet zo is. Als ze gaan, dan hopelijk pas over een tijdje. Eventueel kan ik morgen even polsen?”  

De volgende dag kwam het bericht. Haar vader gaf voorzichtig aan dat ze waarschijnlijk zouden vertrekken. Hij ging met Joanna en haar zusje naar hun moeder, die vanwege ongeldige documenten moest uitwijken naar een ander continent. Joanna wilde het me zelf vertellen. In de pauze zocht ze me op. Ze mocht er eigenlijk niet veel over zeggen, zeker niet over het moment van vertrek, maar ze deed het toch.  

Mijn duo en ik maakten snel een afscheidscadeautje: een fotoboekje met kaartjes van alle juffen, want de klas mocht niets weten. We verzamelden foto’s van de sinterklaasviering, het bezoek van de burgemeester bij een les over democratie en Joanna tijdens de proefjesles over trillende platen en vloedgolven. Haar afscheid, de volgende dag, viel me zwaar. En terwijl ik dit schrijf, voel ik het opnieuw. Ik moet een geweldige leerling missen, van wie ik niet weet hoe haar reis verdergaat.

Tegelijkertijd ben ik blij dat ze als gezin weer samen zijn. Opnieuw reed ik naar huis, dit keer met tranen op mijn wangen, maar ook met relativering. In de acht maanden dat we Joanna lesgaven, hebben we haar iets universeels meegegeven. Ze kreeg kennis over de aarde, groei en ontwikkeling van organismen en over overeenkomsten en verschillen tussen landen, religies en culturen. Méér dan alleen woorden als ‘tante’, ‘druiven’, ‘vogel’ en ‘tafel’. Ze mocht haar moedertaal inzetten bij het leren van en in het Nederlands. Ze presenteerde iets over haar eigen én de Nederlandse cultuur. Ze schreef, in twee talen, een gedicht over vrede. Ze leerde samenwerken, vragen stellen, vond een stem in een nieuwe taal en dacht na over wie ze is en hoe ze zich tot anderen verhoudt.

In de acht maanden dat we Joanna lesgaven, hebben we haar iets universeels meegegeven

Dit afscheid nemen zal nooit wennen. Maar ik ben dankbaar dat we Joanna iets hebben meegegeven dat ze overal ter wereld met zich mee kan dragen!  

Daisy Mertens werkt op een taalschool voor nieuwkomers. In 2016 was ze Leraar van het Jaar en in 2019 finalist voor de Global Teacher Prize. Daarnaast is ze lid van de Onderwijsraad en van de Nederlandse Unesco Commissie. 

Daisy Mertens