Inloggen
Abonneren
Contact
Patronen op het schoolplein
Ali zit op de rand van het muurtje. Zijn jas open, zijn blik volgt het tikspel op het plein. Af en toe wiebelt hij met zijn voet, alsof hij wil opstaan. Maar hij blijft zitten. Ik loop langs, glimlach en vraag zacht: “Wil je meedoen?” Hij haalt zijn schouders op. “Misschien.”
Het schoolplein bruist. Een zee van kinderen, beweging, geluid en interactie. Een kleuter die trots een zandtaartje komt brengen, een voetbal die rakelings langs je been suist, een kind dat “tikkie” roept. Hier gebeurt het allemaal.
En daar sta je tussen, als pleinwacht, regelmatig samen met collega’s. “Hoe ging die toets bij jullie?” “Heb je dat mailtje al gelezen?” Even een moment om bij te kletsen. Natuurlijk zijn die momenten belangrijk, maar de pauze van de leerlingen is ook hét moment om goed te observeren. Het is de plek waar sociale verhoudingen in vrije situaties zichtbaar worden, een spiegel van de school en de klassen.
In de pauze worden sociale verhoudingen zichtbaar, een spiegel van de school
Terwijl je rondkijkt, zie je patronen ontstaan. Wat doen de kinderen? Hoe wordt er gespeeld? Wie bepaalt de regels, wie loopt mee, wie blijft liever aan de kant? Wie lijkt vrolijk, wie wat teruggetrokken? Wie zoekt contact en wie wordt juist gemeden?
Soms valt iets op. Een kind dat elke dag hetzelfde rondje loopt, zonder iemand aan te spreken. Een meisje dat telkens opkijkt of ze mee mag doen, maar het niet durft te vragen. Een jongen die plots fel uitvalt na een onschuldig duwtje. Een leerling die een ander troost nadat die is gevallen. Iemand die een ander laat meedoen bij een spel. Of aanspreekt op gedrag.
Surveilleren is geen pauze van het werk. Het is observeren met aandacht. Dat leerlingen weten en voelen dat je er staat mét hen en voor hen, als dat nodig is. Een kort gebaar, een stap dichterbij, een blik die zegt ‘ik zie je’, kan al helpen. Daarbij is het belangrijk om toegankelijk te zijn voor leerlingen en een open, ontvankelijke houding te hebben, zodat ze iets durven komen melden. Meeluisteren naar een conflictgesprek tussen twee leerlingen of luisteren naar wat iemand heeft meegemaakt. En als het nodig is, kun je daarop anticiperen: in het moment zelf of later. Individueel of op groepsniveau, bijvoorbeeld in een kringgesprek over omgaan met verliezen.
Net voor de bel gaat, zie ik in mijn ooghoek Ali tikkertje doen. Volop genietend met zijn klasgenoten.
